Қазақстандықтардың 93 пайызы елдегі этносаралық ахуалды оң бағалайды. Бұл – елімізде жүргізіліп отырған қоғамдық келісім мен бірлік саясатының нақты нәтижесін көрсететін маңызды көрсеткіштердің бірі. Қазақстан – сан түрлі этнос өкілдері бір шаңырақ астында бейбіт өмір сүріп жатқан әлемдегі бірегей мемлекеттердің бірі. Тәуелсіздік жылдарында қалыптасқан тұрақтылық, қоғамдық келісім, өзара сыйластық пен сенім еліміздің ең басты құндылықтарына айналды.
Қазақстан – бейбітшілік пен татулықты ту еткен мемлекет. Тәуелсіздіктің басты жетістіктерінің бірі – елімізде түрлі этнос өкілдерінің өзара сыйластық пен достықта өмір сүруі. Отанға деген сүйіспеншілік, мемлекеттік рәміздерді құрметтеу, елдің болашағына ортақ жауапкершілікпен қарау – әрбір қазақстандықты біріктіретін басты құндылықтар. Бірлік пен келісім бар жерде тұрақтылық, даму және өркендеу болады. Сондықтан ел тәуелсіздігін нығайту жолындағы әрбір қадам қоғамдық келісім мен патриоттық тәрбиемен тығыз байланысты.
Бүгінде қазақстандық патриотизм ұғымы жаңа мазмұнға ие болды. Ол тек туған жерді сүю ғана емес, сонымен бірге заңды құрметтеу, қоғамдық тәртіпті сақтау, мемлекеттік тілді дамытуға үлес қосу, мемлекеттік рәміздерге құрметпен қарау, қоғамдағы татулық пен тұрақтылықты сақтау сияқты маңызды құндылықтарды қамтиды. Әрбір азамат өзінің күнделікті еңбегімен, жауапкершілігімен және белсенді азаматтық ұстанымымен еліміздің дамуына үлес қоса алады.
Қазақстанда этносаралық келісімді, қоғамдағы тұрақтылық пен ел бірлігін нығайтуға бағытталған мемлекеттік саясат жүйелі түрде жүзеге асырылып келеді. Бұл бағыттағы жұмыстардың басты мақсаты – барлық азаматтардың құқықтарының тең сақталуын қамтамасыз ету, қоғамдық келісімді нығайту және ортақ ұлттық құндылықтарды дәріптеу.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев өз сөздерінде этносаралық келісім мен жалпыұлттық бірліктің мемлекет саясатының басты басымдықтарының бірі екенін бірнеше мәрте атап өтті. Президенттің айтуынша, еліміздің тұрақты дамуы қоғамдағы өзара сенімге, әділдікке және азаматтардың бір-біріне деген құрметіне тікелей байланысты. Әділетті Қазақстанды құру жолындағы реформалардың түпкі мақсаты да – қоғамдағы тұрақтылықты сақтап, барлық азаматтарға тең мүмкіндік жасау.
Мұны 2026 жылдың алғашқы жартыжылдығында жүргізілген әлеуметтік зерттеу нәтижелері де дәлелдейді. Қолданбалы этносаяси зерттеулер институтының мәліметінше, азаматтардың 93,2 пайызы елдегі этносаралық қарым-қатынасты тұрақты деп бағалайды. Респонденттердің 72,5 пайызы этникалық тегі бойынша құқықтарының ешқашан бұзылмағанын айтқан. Ал сауалнамаға қатысқан азаматтардың 86,8 пайызы этносаралық келісімді нығайтуға бағытталған мемлекеттік саясат пен жүргізіліп жатқан іс-шараларға оң бағасын берген. Бұл көрсеткіштер қоғамдағы сенім деңгейінің жоғары екенін және мемлекеттік саясаттың тиімді жүзеге асырылып жатқанын көрсетеді.
Биылғы жылдың алғашқы алты айында республика көлемінде қоғамдық келісім мен этносаралық татулықты нығайтуға бағытталған 5 мыңнан астам іс-шара өткізіліп, оған 140 мыңнан астам адам қатысты. Бұл жұмыстарға 800-ге жуық сарапшы, журналист, блогер, қоғам қайраткерлері және этномәдени бірлестіктердің өкілдері жұмылдырылды. Мұндай іс-шаралар халық арасында түсіндіру жұмыстарын күшейтіп қана қоймай, азаматтардың қоғамдық белсенділігін арттыруға да ықпал етеді.
Қазіргі таңда Қазақстанда 130-ға жуық этнос өкілі бір шаңырақ астында өмір сүріп келеді. Ел аумағында мыңға жуық этномәдени бірлестік пен төрт мыңнан астам қоғамдық құрылым жұмыс істейді. Олардың негізгі мақсаты – этностар арасындағы өзара түсіністік пен достықты нығайту, ұлттық мәдениеттерді дамыту және қоғамдық келісімді сақтау.
Қоғамдық келісімді нығайтуда «Қоғамдық келісім» мекемесі мен Достық үйлерінің атқаратын рөлі ерекше. Бүгінде еліміздің барлық өңірлерінде жұмыс істейтін Достық үйлері түрлі мәдени, ағартушылық және тәрбиелік жобаларды жүзеге асырып келеді. Олар мемлекеттік органдар, үкіметтік емес ұйымдар, этномәдени бірлестіктер мен қоғам белсенділерінің өзара тиімді жұмыс істеуіне мүмкіндік жасап отыр.
Этномәдени бірлестіктер республикалық деңгейдегі барлық маңызды бастамаларға белсенді қатысады. Соның ішінде «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясына жүздеген мың адам қатысып, туған жердің тазалығын сақтауға өз үлестерін қосты. Мұндай игі бастамалар азаматтардың елге деген сүйіспеншілігін арттырып, ортақ жауапкершілік мәдениетін қалыптастырады.
Елімізде медиация институтын дамытуға да ерекше көңіл бөлінуде. Әр өңірде кәсіби медиаторлар, заңгерлер, педагогтер, психологтар, дінтанушылар, журналистер және қоғам белсенділерінің қатысуымен жұмыс істейтін кеңестер қоғамдық келісімді нығайтуға өз үлестерін қосып келеді. Медиация тетіктері түрлі даулы мәселелерді бейбіт жолмен шешуге мүмкіндік беріп, қоғамдағы тұрақтылықты сақтаудың маңызды құралына айналды.
Бұл жұмыстардың барлығы Қазақстан халқы Ассамблеясының қызметімен тығыз байланысты. Ассамблея бүгінде этносаралық келісімді нығайтуға, қоғамдық тұрақтылықты сақтауға, мемлекеттік саясатты халық арасында түсіндіруге және азаматтық бірегейлікті қалыптастыруға елеулі үлес қосып келеді. Оның бастамасымен ұйымдастырылатын кездесулер, форумдар, жастар жобалары мен қайырымдылық акциялары қоғамдағы өзара сенімнің нығаюына ықпал етеді.
Сайрам ауданында да қоғамдық келісім мен этносаралық татулықты сақтау бағытындағы жұмыстар тұрақты түрде жүргізілуде. Аудан аумағында алты этномәдени орталық жұмыс істейді. Олар түрлі мәдени-көпшілік іс-шараларды, кездесулерді, қайырымдылық акцияларын және жастарға арналған тәрбиелік жобаларды ұйымдастыру арқылы қоғамдық келісімді нығайтуға үлес қосып келеді.
Сайрам ауданы – көпэтносты өңірлердің бірі. Мұнда түрлі ұлт өкілдері бір-бірінің мәдениеті мен салт-дәстүріне құрметпен қарап, өзара түсіністік пен татулықта өмір сүруде. Бұл аудан тұрғындарының бірлігі мен ұйымшылдығын көрсететін маңызды көрсеткіш. Бірлікке негізделген мұндай орта жастардың бойында өзара сыйластық пен жауапкершілік сезімін қалыптастырады.
Ауданда өткізілетін ақпараттық-түсіндіру кездесулері, дөңгелек үстелдер, жастар форумдары, мәдени фестивальдер, патриоттық акциялар мен қоғамдық қабылдаулар тұрғындардың азаматтық белсенділігін арттыруға бағытталған. Мұндай шараларда заң үстемдігі, әділдік, мемлекеттік тілдің мәртебесі, мемлекеттік рәміздерді құрметтеу, қоғамдық келісім және ел бірлігі мәселелері кеңінен насихатталады.
Жастар арасында патриоттық тәрбиені күшейту – бүгінгі күннің маңызды міндеттерінің бірі. Себебі елдің ертеңі саналатын жас буын мемлекет тарихын, ұлттық құндылықтарды, мемлекеттік рәміздердің маңызын терең түсініп өскен жағдайда ғана елдің болашағы берік болады. Осы мақсатта жастардың қоғамдық белсенділігін арттыруға, еріктілік қозғалысын дамытуға және ұлттық құндылықтарды дәріптеуге бағытталған түрлі жобалар жүзеге асырылып келеді.
Мемлекеттік Ту, Елтаңба және Әнұран – Тәуелсіз Қазақстанның қасиетті нышандары. Оларды құрметтеу – әр азаматтың конституциялық әрі азаматтық парызы. Мемлекеттік рәміздерге құрмет көрсету арқылы біз Отанымызға деген сүйіспеншілігімізді, елге деген адалдығымызды және тәуелсіздігімізге деген құрметімізді білдіреміз. Сондықтан мемлекеттік рәміздерді кеңінен насихаттау, оларды дұрыс пайдалану мәдениетін қалыптастыру және жастар арасында түсіндіру жұмыстарын күшейту маңызды бағыттардың бірі болып қала береді.
Ұлттық құндылықтарды дәріптеу, мемлекеттік тілді құрметтеу, салт-дәстүрді сақтау, үлкенді сыйлау, кішіге қамқор болу – қоғамның рухани тұтастығын нығайтатын басты негіздер. Әрбір азаматтың ел алдындағы жауапкершілігі, заңға құрметі және қоғамдық келісімді сақтауға қосқан үлесі Қазақстанның тұрақты дамуына қызмет етеді.
Бүгінде Сайрам ауданында жүзеге асырылып жатқан қоғамдық келісім мен патриоттық тәрбиеге бағытталған жұмыстар аудан тұрғындарының өзара түсіністігін нығайтып, жастардың елге деген сүйіспеншілігін арттыруға ықпал етуде. Бұл бастамалар еліміздегі бейбітшілік пен тұрақтылықты сақтауға, әділдік пен ынтымақ құндылықтарын дәріптеуге және Қазақстанның жарқын болашағын бірге қалыптастыруға негіз болады.
Елдің ең үлкен байлығы – халықтың ауызбіршілігі. Сондықтан әрбір азамат татулық пен келісімді сақтауға, мемлекеттік рәміздерді құрметтеуге, туған жердің дамуына үлес қосуға және Қазақстанның өсіп-өркендеуіне өз еңбегімен қызмет етуге ұмтылуы тиіс. Бірлігі бекем елдің болашағы әрдайым жарқын, ал ынтымағы жарасқан халықтың мерейі қашанда үстем болады.
Нұртілек Тұрдымұратов.
