«Жастық шақта көңіл гүл» дейді. Бізден бұрынғылар жастық дәуренде алынбайтын қамал жоқтығын үнемі нұсқап, ұрпақты рухты етіп тәрбиелеген. Ойдың бәрі шер толқытса шығатынын да дана баларымыздың айтып кеткені рас. Ендеше, жанындаған жастың замандастарына деген бүгінгі үнін жалпыға жария етеміз.
Қазақстанның тәуелсіз мемлекет ретінде орнығып, әлемдік қауымдастықтағы беделінің артуы ең алдымен ел азаматтарының отансүйгіштігіне, қоғамдық келісім мен бірлікке деген адалдығына байланысты. Бүгінде Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев үнемі көтеріп жүрген басты мәселелердің бірі – әділетті қоғам қалыптастыру, азаматтық жауапкершілікті күшейту және елдік құндылықтарды ұлықтау.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев: «Бірлігіміз – әралуандықта. Бізді ортақ мақсат, ортақ мүдде және ортақ Отан біріктіреді» деп атап өткен болатын. Бұл сөздер Қазақстан халқының көпэтносты қоғамдағы өмір сүру қағидаты мен мемлекет құру тәжірибесінің негізін айқындайды.
Сайрам ауданы – еліміздегі халқы тығыз орналасқан, экономикалық және мәдени әлеуеті жоғары өңірлердің бірі. Ауданда түрлі этнос өкілдері тату-тәтті өмір сүріп келеді. Бұл – ғасырлар бойы қалыптасқан бауырмалдық пен өзара құрметтің жемісі. Осындай ортада патриоттық тәрбие беру, мемлекеттік рәміздерді құрметтеу, мемлекеттік тілді дамыту және ұлттық бірегейлікті нығайту жұмыстары үздіксіз жүргізілуі қажет.
Тарих тағылымы және ұлттық бірлік
Қазақ халқының тарихына көз жүгіртсек, ел бірлігі әрқашан мемлекет тағдырын шешкен маңызды фактор болғанын көреміз. XV ғасырда Керей мен Жәнібек хандар құрған Қазақ хандығының басты мақсаты – ру-тайпаларды бір тудың астына біріктіру еді. Қасым хан, Есім хан және Тәуке хан тұсында қабылданған заңдар ел ішіндегі татулық пен тәртіпті нығайтты.
Тәуке ханның «Жеті жарғысы» тек құқықтық құжат қана емес, халықты бірлікке шақырған қоғамдық келісім үлгісі болды. Сол кезеңдегі билер институты әділдіктің символына айналды. Төле би, Қазыбек би және Әйтеке би халық арасында дау-дамайды шешіп қана қоймай, елдің тұтастығын сақтауға қызмет етті.
XVIII ғасырдағы жоңғар шапқыншылығы кезінде қазақ халқының «Бір жағадан бас, бір жеңнен қол шығару» қағидаты ұлтты жойылып кетуден сақтап қалды. Абылай ханның төңірегіне топтасқан халық азаттық үшін күресте бірлік танытты.
ХХ ғасырдың басындағы Алаш қозғалысы да ұлттық жауапкершілік пен мемлекетшілдіктің жарқын үлгісі болды. Әлихан Бөкейхан, Ахмет Байтұрсынұлы, Міржақып Дулатұлы бастаған алаш қайраткерлері білімді ұлт қалыптастыруды, мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеруді және ұлттық сананы жаңғыртуды көздеді.
Ахмет Байтұрсынұлының «Ел бүгіншіл, менікі ертең үшін» деген сөзі бүгінгі ұрпақ үшін де өзекті. Өйткені патриотизм – тек туған жерді сүю емес, оның болашағы үшін еңбек ету.
Патриотизм – құр сөз емес, нақты іс
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев бірнеше рет сөйлеген сөздерінде патриотизмнің нақты іспен дәлелденуі керектігін атап өтті. Президенттің пікірінше, елге қызмет ету ең алдымен адал еңбек етуден басталады.
Бүгінде Қазақстанда азаматтық бірегейлікті нығайту бағытында бірқатар стратегиялық құжаттар қабылданған. Олардың қатарында Қазақстан халқы Ассамблеясының даму тұжырымдамасы, мемлекеттік жастар саясаты тұжырымдамасы, мемлекеттік тіл саясатын дамыту жөніндегі бағдарламалар және «Адал азамат» тұжырымдамасы бар.
Бұл құжаттардың негізгі мақсаты – азаматтардың жауапкершілігін арттыру, қоғамдық келісімді нығайту және ұлттық құндылықтарды дәріптеу.
Сайрам ауданында қандай жұмыстар жүргізуге болады?
Сайрам ауданында 90 жалпы білім беретін мектеп пен 4 колледждің болуы патриоттық тәрбиені жүйелі түрде ұйымдастыруға үлкен мүмкіндік береді.
Мектептердегі жұмыстар
Біріншіден, әр мектепте «Менің Қазақстаным» атты тұрақты патриоттық клубтар құру қажет. Бұл клубтарда оқушылар Қазақстан тарихын, мемлекеттік рәміздерді, атақты тұлғаларды терең зерттейді.
Екіншіден, мемлекеттік Ту, Елтаңба және Әнұран тарихына арналған интерактивті сабақтар өткізу маңызды.
Үшіншіден, «Алаш аманаты», «Хандық дәуір тағылымы», «Тәуелсіздік шежіресі» тақырыптарында аудандық ғылыми жобалар байқауын ұйымдастыру қажет.
Төртіншіден, әр мектепте ай сайын «Рәміздер сағатын» өткізу ұсынылады.
Бесіншіден, аудан мектептері арасында «Жас патриот», «Үздік дебатшы», «Туған өлкем – мақтанышым» конкурстарын тұрақты өткізу қажет.
Колледждердегі жұмыстар
Колледж студенттері арасында жастар көшбасшылығын дамыту маңызды.
Осы мақсатта:
Мемлекеттік қызметкерлермен кездесулер;
Әскери бөлімдерге экскурсиялар;
Құқық қорғау органдары қызметкерлерімен кездесулер;
Волонтерлік жобалар;
Этносаралық келісім тақырыбындағы форумдар өткізу қажет.
Ішкі саясат бөлімі мен білім бөлімінің бірлескен жұмысы
Аудандық ішкі саясат бөлімі мен білім бөлімі бірлесіп:
«Бірлік керуені» акциясын;
«Туған жерге тағзым» жобасын;
«Менің Туым – менің мақтанышым» челленджін;
Үздік патриоттық бейнероликтер байқауын;
Рәміздер күніне арналған аудандық форумдарды ұйымдастыра алады.
Сонымен қатар, мектеп директорлары, ардагерлер, қоғам қайраткерлері және жастар көшбасшылары қатысатын тұрақты диалог алаңдарын қалыптастыру қажет.
Тұрғындар арасында қандай жұмыстар қажет?
Патриоттық тәрбие тек білім беру ұйымдарымен шектелмеуі тиіс.
Ауылдық округтерде:
«Тарихтан тағылым» кездесулері;
Батырлар мен еңбек ардагерлерін ұлықтау кештері;
Отбасылық спорттық жарыстар;
Мемлекеттік мерекелерге арналған фестивальдер;
Ұлттық ойындар сайыстары ұйымдастырылуы керек.
Әсіресе әлеуметтік желілерде мемлекеттік тілдегі сапалы контент көлемін арттыру маңызды.
Жергілікті ақындар мен жазушылардың шығармаларын насихаттау да жастардың ұлттық сана-сезімін қалыптастыруға ықпал етеді.
Отбасындағы тәрбие – басты негіз
Патриотизм ең алдымен отбасында қалыптасады.
Бала ата-анасының іс-әрекетіне қарап өседі. Егер үйде мемлекеттік тіл құрметтелсе, ұлттық дәстүр сақталса, ел тарихы айтылса, бала бойында табиғи түрде отансүйгіштік қалыптасады.
Ұлы жазушы Мұхтар Әуезов: «Ел боламын десең, бесігіңді түзе» деген. Бұл сөз ұлт тәрбиесінің бастауы отбасында екенін көрсетеді.
Абай Құнанбайұлы да жастарды білімге, еңбекке және адамгершілікке шақырды. Оның:
«Пайда ойлама, ар ойла, Талап қыл артық білуге»
деген өсиеті бүгінгі жастар тәрбиесінде ерекше маңызға ие.
Ал Бауыржан Момышұлының «Отан үшін отқа түс – күймейсің» деген сөзі қазақстандық патриотизмнің мәңгілік ұранына айналды.
Мемлекеттік рәміздерді құрметтеу – елді құрметтеу
Мемлекеттік рәміздер – тәуелсіздіктің белгісі.
Көк Туымыз – бейбітшілік пен еркіндіктің символы.
Елтаңба – мемлекетіміздің тарихы мен рухани тамырының көрінісі.
Әнұран – халықтың рухын көтеретін қасиетті құндылық.
Сондықтан рәміздерге құрмет көрсету тек мерекелік іс-шаралармен шектелмеуі тиіс. Әр азамат оларды күнделікті өмірде қадірлеуге міндетті.
Мектептерде, колледждерде, мемлекеттік мекемелерде, қоғамдық орындарда рәміздерді пайдалану мәдениетін қалыптастыру маңызды.
Қорытынды
Бүгінгі Қазақстанның басты күші – қоғамдық келісім мен ұлттық бірлік. Тарихымыз хандық дәуірден бастап Алаш кезеңіне дейін елдің табысы әрдайым татулық пен ынтымаққа байланысты болғанын дәлелдейді.
Сайрам ауданының көпұлтты тұрғындары осы құндылықтарды сақтап қана қоймай, келесі ұрпаққа жеткізуге жауапты. Бұл бағытта мектеп, колледж, отбасы, мемлекеттік мекемелер мен қоғамдық ұйымдар бірлесе жұмыс істегенде ғана нақты нәтиже болады.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев айтқандай, әділдік, жауапкершілік, еңбекқорлық және отаншылдық қасиеттері әр азаматтың өмірлік ұстанымына айналғанда ғана қуатты мемлекет құрылады.
Патриотизм – ұран емес. Патриотизм – туған жерге адал қызмет ету, мемлекеттік рәміздерді құрметтеу, ана тілін ардақтау, қоғамдық келісімді сақтау және ел болашағы үшін аянбай еңбек ету. Осындай құндылықтар Сайрам өңірінің де, Қазақстанның да тұрақты дамуының кепілі болып қала береді.
Нұртілек ТҰРДЫМҰРАТОВ, Ақсу ауылы.
